Apakah yang akan berlaku ke atas Gaza di bawah ‘pelan induk’ AS?

Pada Forum Ekonomi Dunia minggu lalu di Davos, Switzerland, Jared Kushner, seorang pemaju hartanah dan menantu kepada Presiden Amerika Syarikat Donald Trump, telah mendedahkan satu “pelan induk” untuk Gaza pascaperang dalam satu pembentangan.

Pelan tersebut, yang dirangka tanpa sebarang rundingan dengan rakyat Palestin di Gaza, menjanjikan pembinaan semula Gaza dari awal dan merangkumi menara kediaman, pusat data, pusat peranginan tepi laut, taman, kemudahan sukan serta sebuah lapangan terbang.

“Tiada Pelan B,” kata Kushner ketika mendedahkan pelan tersebut, yang disertakan dengan imej janaan kecerdasan buatan (AI) serta peta berkod warna.

Namun, analisis yang lebih mendalam terhadap cadangan itu mendedahkan satu realiti yang jelas tetapi diabaikan oleh visual berkilat berkenaan: pelan tersebut memerlukan penghapusan sepenuhnya struktur dan landskap bandar Gaza yang sedia ada.

‘Vegas-ifikasi’ Gaza

Projek ini merupakan sebahagian daripada usaha Trump untuk memajukan gencatan senjata di Gaza, yang telah dilanggar oleh Israel setiap hari, dengan hampir 500 orang terbunuh sejak ia berkuat kuasa.

“Saya seorang tokoh hartanah di hati saya, dan semuanya berkaitan dengan lokasi,” kata Trump mengenai pelan pembangunan tersebut. “Dan saya berkata, lihat lokasi di tepi laut ini, lihat hartanah yang indah ini, apa yang ia boleh jadi untuk begitu ramai orang.

“Kami komited untuk memastikan Gaza dilucutkan senjata, ditadbir dengan baik dan dibina semula dengan indah,” tambah Trump.

Kushner bagaimanapun tidak menjelaskan siapa yang akan membiayai pembangunan semula itu. “Seperti yang anda semua tahu, keamanan adalah urusan yang berbeza daripada urusan perniagaan, kerana anda sedang mengubah satu minda,” katanya, sambil menyifatkan usaha perdamaian Gaza sebagai “sangat berjiwa keusahawanan”.

Dia menambah bahawa pelan pembinaan semula itu hanya akan dimulakan selepas pelucutan senjata sepenuhnya oleh Hamas dan pengunduran tentera Israel selepas itu.

Dari perspektif reka bentuk bandar, perubahan ini mewakili satu anjakan radikal terhadap identiti bandar tersebut. Ali A. Alraouf, seorang profesor seni bina dan perbandaran, menyifatkan pendekatan ini sebagai “Vegas-ifikasi” Gaza.

“Pelan ini menghampiri imej visual yang menyerupai Dubai atau Las Vegas,” jelas Alraouf sambil merujuk kepada visual menara kaca dan marina. “Dari sudut teknikal, ini mewujudkan komuniti berpagar yang direka untuk kelas ekonomi tertentu, bukannya fabrik bandar organik yang berkhidmat kepada penduduk tempatan.”

Pembinaan dijangka mengambil masa dua hingga tiga tahun, namun tiada butiran diberikan mengenai penempatan ratusan ribu rakyat Palestin yang dipindahkan sepanjang tempoh tersebut.

Sepanjang lebih dua tahun serangan berterusan ke atas Gaza sejak Oktober 2023, Israel, dengan sokongan Amerika Syarikat, telah memusnahkan atau merosakkan lebih 80 peratus bangunan di wilayah itu, termasuk meratakan sepenuhnya banyak blok kediaman.

Israel juga telah memusnahkan semua hospital dan universiti utama, selain sebahagian besar sistem elektrik dan air, jalan raya serta perkhidmatan perbandaran.

Perang genosid Israel ke atas Gaza telah mengorbankan lebih 71,000 rakyat Palestin, dengan ribuan lagi masih hilang dan dipercayai terkorban di bawah kira-kira 68 juta tan runtuhan.

Rakyat Palestin tidak dirunding

Di sebalik janji-janji besar yang dikemukakan, terdapat sangat sedikit perincian mengenai masa depan politik rakyat Palestin, tanpa sebarang sebutan terhadap isu teras seperti hak pemilikan harta dan tanah atau laluan ke arah penubuhan sebuah negara Palestin.

“Jelas sekali rakyat Palestin langsung tidak mempunyai sebarang suara dalam pelan ini, dan tidak ada langsung sebutan mengenai Israel, sama ada Israel akan menamatkan kawalan serta penjajahannya ke atas Semenanjung Gaza,” kata Tamer Qarmout, profesor madya dasar awam di Institut Pengajian Siswazah Doha, kepada Al Jazeera susulan pengumuman tersebut.

Menurut penganalisis Sultan Barakat, pelan pembangunan semula Trump menunjukkan sejauh mana ia sejajar dengan keperluan penjajahan Israel. “Keseluruhan idea untuk memindahkan rakyat Palestin, menolak mereka keluar dari Gaza, masih belum berakhir,” katanya kepada Al Jazeera.

Sejarah digantikan dengan ‘pusat data’

Peta “Gaza Baharu” yang dibentangkan oleh Kushner mencadangkan penghapusan banyak kawasan kejiranan sedia ada, tapak bersejarah serta mercu tanda yang menjadi sebahagian daripada identiti dan sejarah Gaza.

Pelan ini mengandaikan permukaan yang rata dan sedia untuk dibangunkan. Namun, pakar kejuruteraan menegaskan bahawa pembinaan bangunan tinggi di atas bentuk muka bumi sedemikian penuh dengan cabaran teknikal.

“Ini adalah fantasi hartanah, bukannya perancangan bandar,” hujah Alraouf. Beliau mencadangkan bahawa dari sudut kejuruteraan, sejumlah besar runtuhan itu mungkin tidak digunakan untuk pembinaan semula, sebaliknya bagi pembentukan semula muka bumi, termasuk kemungkinan menggunakan runtuhan tersebut untuk menambak laut bagi mewujudkan landskap buatan seperti yang ditunjukkan dalam visual.

Bagi memahami dengan lebih jelas bagaimana pelan baharu ini akan kelihatan di lapangan, kami telah menindih peta cadangan baharu itu ke atas peta Gaza sebelum pengeboman Israel.

Peta di bawah menunjukkan kawasan kejiranan Gaza serta mercu tanda terkenal yang akan diubah menjadi kawasan “pelancongan pesisir pantai”, “kompleks perindustrian”, “taman”, dan “kawasan kediaman”.

Kawasan yang diperuntukkan untuk ‘pelancongan pesisir pantai’

• Sebahagian besar kawasan al-Mawasi
• Kem perlindungan Shati

• Sebahagian besar kawasan Remal – Kawasan kejiranan ini menempatkan banyak bangunan tinggi, termasuk Hospital al-Shifa, kemudahan perubatan terbesar di Semenanjung Gaza. Ia juga menempatkan Universiti Islam Gaza, Universiti Al-Azhar Gaza, Universiti Al-Aqsa, serta pelbagai bangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).

• Keseluruhan kem perlindungan Deir el-Balah

• Sebahagian besar kawasan al-Mawasi

Kawasan yang diperuntukkan untuk ‘kompleks perindustrian, pusat data dan pembuatan maju’

• Keseluruhan Beit Hanoon

• Hampir keseluruhan Beit Lahiya – Kawasan pertanian yang suatu ketika dahulu subur ini, terkenal khususnya dengan strawberi besar yang digelar penduduk tempatan sebagai “emas merah”, telah dimusnahkan secara sistematik oleh jentolak dan jentera berat Israel, menjadikan ladang-ladang itu tanah kosong.

• Keseluruhan Bandar Lama Gaza – Menempatkan beberapa tapak bersejarah yang berusia lebih 1,000 tahun, kawasan ini merangkumi Masjid Agung Omari serta dua gereja utama di Gaza: Kapel Saint Philip the Evangelist dan Gereja Saint Porphyrius.

• Separuh daripada kawasan kejiranan Shujayea dan Zeitoun – Kedua-duanya merupakan antara kawasan kejiranan terbesar di Bandar Gaza, yang masing-masing bermaksud “keberanian” dan “zaitun” dalam bahasa Arab.

Kawasan yang diperuntukkan untuk ‘taman, pertanian dan kemudahan sukan’

• Sebahagian besar kem Jabalia – Salah satu kem perlindungan terbesar di Semenanjung Gaza yang berulang kali diserang oleh Israel.
• Sebahagian besar kawasan Daraj
• Keseluruhan kem perlindungan Maghazi
• Istana Barquq

Walaupun kemasukan kawasan hijau lazimnya dilihat sebagai satu pembangunan positif, bagi rakyat Palestin, khususnya di Tebing Barat yang dijajah, kawasan yang dirujuk oleh Israel sebagai kawasan hijau atau taman sering kali ditetapkan sebagai zon ketenteraan. Bagi rakyat Palestin, ruang-ruang ini dikawal ketat, dan Israel secara rutin menguasai akses ke kawasan tersebut, membenarkan tenteranya keluar masuk sesuka hati sambil mengehadkan kebebasan rakyat Palestin secara signifikan.

Kawasan yang diperuntukkan untuk ‘kawasan kediaman’

• Sebahagian besar kawasan Sheikh Radwan

• Kebanyakan kawasan Sabra dan Tal al-Hawa

• Sebahagian besar kem Nuseirat
• Beberapa bahagian kawasan al-Mawasi

Penulis: Mohammed Haddad dan Mohammad Mansour

Diterjemah oleh Dunia Palestin dari laman web Al Jazeera.